15 лютага Дзень памяці воінаў-інтэрнацыяналістаў у Беларусі
Памяць аб людзях, якія прымалі ўдзел у складанай афганскай вайне, якая доўжылася 9 гадоў, ўвекавечана указам беларускага прэзідэнта ў сакавіку 1998 года (№157 ад 26.03.1998). Дзевяцігадовая вайна закончылася 15 лютага 1989 года, у гэты дзень вайскоўцы, якія ваявалі ў Афганістане, вярнуліся на Радзіму. Апошнімі выйшлі з афганскай тэрыторыі спецназаўцы і памежнікі, якія прыкрывалі вывад войскаў. Афганскія падзеі разгортваліся ў часы існавання Савецкага Саюза, аб'яднаўшага народы розных нацыянальнасцяў. Служылі ў Афганістане прадстаўнікі ўсіх рэспублік, у тым ліку і беларусы. Ваенная трагедыя пачалася ў 1979 годзе ў выніку ўнутрыпалітычнага крызісу ў цэнтральна азіяцкай Рэспубліцы, дзе грамадзянская вайна і барацьба за ўладу прывялі да замежнага ўмяшання ў афганскую ўнутраную палітыку. 25 снежня ў Афганістан былі ўведзеныя савецкія войскі, якім трэба было выканаць загад радзімы па аказанні інтэрнацыянальнай дапамогі ўраду ваюючай Рэспублікі. Інтэрнацыяналісты годна выканалі гэты загад, выпрабаваўшы ўсе жахі вайны і жорсткасць маджахедаў. Сярод воінаў-інтэрнацыяналістаў былі 30 000 беларусаў, 800 чалавек не вярнуліся з тых франтоў. Часта здараецца, што ацэнка гістарычных падзей з гадамі мяняецца, становячыся то станоўчай, то адмоўнай і не заўсёды яна аб'ектыўная. Але як бы не ацэньвалі гісторыкі і палітыкі падзеі, звязаныя з дзеяннямі ўрада ў цэнтральна азіяцкай Рэспубліцы ў перыяд афганскага канфлікту, дзеянні савецкіх радавых і афіцэраў заслугоўваюць павагі і пакланення. Яны прысягнулі Радзіме і не змянілі прысягі, мужна і гераічна змагаліся, выконваючы загады камандзіраў. Многія афганцы атрымалі баявыя ўзнагароды за тую вайну, многім і цяпер сніцца Афган. Гэта страшныя, палохалыя сны, але як было б добра, калі б вайны засталіся толькі ў снах, а прафесія ваенных адышла ў нябыт. На жаль, такі мары яшчэ не наканавана спраўдзіцца-свет працягвае ваяваць. Абарона Айчыны ў прыярытэце дзяржаўных дзей. І тым больш неацэнны вопыт спецыялістаў, якія прайшлі ваенную службу ў гарачых кропках, лакальных войнах, тым важней захаваць паважлівую памяць аб тых падзеях і навучыць кожнага грамадзяніна краіны быць яе патрыётам. У Беларусі ў 1996 годзе ў памяць пра воінаў-інтэрнацыяналістаў, што не вярнуліся дадому з'явілася капліца на Востраве слёз. Унутры капліцы на чатырох алтарах высечаныя імёны загінуўшых байцоў. У Мінску ў 2016 годзе ўстаноўлены памятны знак загінулым у жарало афганскай вайны. Людзям ёсць куды прыйсці ушанаваць памяць аднапалчан. У Рэспубліцы працуюць грамадскія арганізацыі, якія абараняюць сацыяльныя правы воінаў-інтэрнацыяналістаў і членаў сем'яў загінуўшых у гарачых кропках. Адукаваны ў сакавіку 1993 года «Беларускі саюз ветэранаў вайны ў Афганістане» рэгулярна ўдзельнічае ў сацыяльна-эканамічнай, грамадскай і культурнага жыцця краіны, надаючы вялікую ўвагу грамадзянска-патрыятычнаму выхаванню моладзі. Хто калі не ветэраны, якія перажылі вайну, праўдзіва раскажуць пра яе, перасцерагуць ад яе паўтарэння, навучаць паважаць сваю краіну і шанаваць свет.
Нізкі вам паклон, абаронцы Айчыны, абаронцы свету. Здароўя якія жывуць і памяць якія пайшлі.
